Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Borsa İstanbul’da işlem gören şirketlerde pay sahipliği bildirim sınırını yüzde 5’ten yüzde 3’e indirirken, fiili dolaşımdaki payların hesaplanma yöntemini de yeniden belirledi.
Yeni sistemle birlikte özellikle halka açıklık oranı, büyük ortakların hareketleri ve piyasada gerçekten işlem görebilen pay miktarı daha görünür hale gelecek.
Düzenlemeler 11 Eylül 2026 gün sonundan itibaren uygulanmaya başlayacak. Peki bu değişiklik yatırımcı açısından ne ifade ediyor?
Yüzde 3'ün üzerindeki pay sahipliği artık daha görünür olacak
Yeni düzenlemenin en dikkat çekici taraflarından biri, Borsa İstanbul’da işlem gören şirketlerde pay sahipliği bildirim sınırının yüzde 5’ten yüzde 3’e indirilmesi oldu.
Buna göre bir yatırımcının şirketteki doğrudan payı veya oy hakkı yüzde 3 ve üzerine ulaştığında ya da bu seviyenin altına indiğinde kamuya yönelik bildirim mekanizması devreye girecek. MKK tarafından yayımlanacak tablolarda da doğrudan yüzde 3 ve üzeri paya sahip gerçek ve tüzel kişiler gösterilecek.
Fiili dolaşım oranı neden önemli?
Fiili dolaşım oranı, basitçe bir şirketin sermayesinin piyasada yatırımcılar arasında işlem görebilen kısmını gösteriyor.
Örneğin bir şirketin 100 milyon adet hissesi olduğunu düşünelim. Bunun 60 milyon adedi hakim ortak, şirket yönetimi veya fiili dolaşım dışında kalan diğer yatırımcıların elindeyse, piyasada işlem görebilen pay miktarı 40 milyon adet olabilir.
Yeni düzenlemeyle SPK, fiili dolaşım hesabının hangi payları kapsayıp hangilerini kapsamayacağını daha ayrıntılı şekilde tanımladı.
Bu nedenle yatırımcı açısından yalnızca “şirketin yüzde kaçı halka açık?” sorusuna değil, “halka açık görünen payların ne kadarı gerçekten piyasada dolaşıyor?” sorusuna da bakmak önem kazanacak.
Hangi paylar fiili dolaşıma dahil edilmeyecek?
Yeni düzenlemede kamuya ait paylar, şirketin ve ilişkili kuruluşlarının sahip olduğu paylar, geri alınan paylar, sermayenin yüzde 10 veya daha fazlasına sahip ortakların payları ve yönetim kurulu üyeleri ile üst düzey yöneticilerin sahip olduğu belirli paylar fiili dolaşım dışında tutuluyor.
Bunun yanında şirket sandık ve vakıflarının payları, belirli teminat kapsamındaki paylar, hukuken kısıtlı veya işlem yasağı bulunan paylar ile hacizli paylar da hesaplamaya dahil edilmeyecek.
Büyük ortakların dolaylı payları da daha fazla dikkate alınacak
Düzenlemenin bir diğer önemli tarafı ise dolaylı pay sahiplikleri.
Fiili dolaşım dışında kalan bir kişinin, serbest veya özel fonlar üzerinden ya da Borsa İstanbul’da işlem gören başka bir halka açık şirket aracılığıyla sahip olduğu payların ilgili kısmı da fiili dolaşım dışında tutulabilecek.
Bu düzenleme, özellikle fonlar veya iştirakler üzerinden kurulan ortaklık yapılarını yatırımcı açısından daha önemli hale getiriyor.
Yani sadece şirketin KAP'ta görünen doğrudan ortaklarına bakmak yerine, bazı durumlarda ortaklık yapısının dolaylı bağlantılarının da dikkate alınması gerekecek.
Yatırımcı neye dikkat etmeli?
Yeni dönemde bir hisseyi değerlendirirken yalnızca şirketin piyasa değerine veya halka açıklık oranına bakmak yerine şu üç veriyi birlikte takip etmek daha anlamlı olacak:
- Fiili dolaşım oranı: Gerçekte piyasada işlem görebilen payların oranı.
- Büyük ortakların pay değişimleri: Özellikle yüzde 3 ve üzerindeki ortaklıkların hareketleri.
- Dolaylı pay sahiplikleri: Fonlar ve halka açık şirketler üzerinden oluşan ortaklıkların etkisi.